Ο Μαχμούτ-πασάς

          Ο Μαχμούτ-πασάς καίει το χωριό

Με την έναρξη της επανάστασης του 1821, τα Άγραφα γενικά αποτελούσαν σοβαρό εμπόδιο για τους Τούρκους, προκειμένου να την καταστείλουν. Έπρεπε, λοιπόν, οπωσδήποτε να τα καταλάβουν. Η πρώτη επίθεση έγινε από το Σελιχτάρ-πασά, την άνοιξη του 1823, αλλά τελικά, βλέποντας την ενισχυμένη δύναμη του Καραϊσκάκη, που είχε συμπτυχτεί στην Οξυά με 4500 κλεφταρματολούς, αναγκάστηκε να υπογράψει ειρήνη. Αρκετοί, μάλιστα, θεωρούν ότι η συνθήκη εκείνη υπογράφηκε, μετά από σύσκεψη Καραϊσκάκη και Ν. Στουρνάρα (καπετάνιου του αρματολικιού του Ασπροποτάμου), στο μοναστήρι της Αγίας Τριάδας Σιάμου και όχι στο μοναστήρι Βλασίου, όπως υποστηρίζουν άλλοι.

      Με την υπογραφή της ειρήνης μεταξύ Καραϊσκάκη και Σελιχτάρ-πασά, ο κίνδυνος όχι μόνο δεν εξέλιπε για τα Άγραφα, αλλά μετά από ένα μήνα εμφανίστηκε πιο άμεσος. Ο Μαχμούτ-πασάς της Σκόδρας στρατοπεδεύει με 20.000 στρατιώτες κοντά στον Πηνειό ποταμό και απευθύνει μία επιστολή προς τον Καραϊσκάκη – αλλά και σ’ όλους τους καπεταναίους της Πίνδου – απαιτώντας την παράδοση των Αγράφων μέσα σε δεκαπέντε μέρες! Κανένας από τους καπεταναίους δεν απάντησε στην επιστολή, ούτε φυσικά και ο Καραϊσκάκης, ο οποίος μάλιστα εκείνη την περίοδο έτυχε να αρρωστήσει (είναι γνωστό ότι έπασχε από φυματίωση). Έδωσε εντολή στον άμαχο πληθυσμό να αποσυρθεί σε ασφαλείς θέσεις, ενώ εκείνος αποτραβήχτηκε στα Παλούκια Ευρυτανίας, όπου περίμενε ενισχύσεις.

      Μετά την εκπνοή της δεκαπενθήμερης προθεσμίας, ο Μαχμούτ-πασάς δίνει εντολή για εισβολή στα Άγραφα. Αφού χώρισε το στράτευμά του σε τρία σώματα, ο ίδιος επικεφαλής 6.000 ανδρών κατευθύνθηκε εναντίον του Καραϊσκάκη μέσω της Οξυάς. Στις 23 Ιουλίου 1823, ο Μαχμούτ-πασάς περνούσε από το χωριό Σιάμου, το οποίο και έκαψε. Τότε κάηκαν τα περισσότερα σπίτια του χωριού και σύμφωνα με τα λεγόμενα, το έργο του Μαχμούτ-πασά διευκόλυνε και ο τρόπος δόμησης των σπιτιών. Όπως διηγούνταν παλαιότερα οι γεροντότεροι, εκείνος που ερχόταν απ’ τον Αη-Γιώργη, έπρεπε να αποφασίσει πριν μπει στο χωριό, ποιο δρόμο θα ακολουθούσε, γιατί ενδιάμεσα δε θα μπορούσε να αλλάξει δρόμο, επειδή τα σπίτια ήταν τόσο κολλημένα μεταξύ τους, ώστε έδιναν την εντύπωση ότι αποτελούσαν συνεχόμενα κτίρια!

      Με την εισβολή του στα Άγραφα τότε, ο Μαχμούτ-πασάς έκαψε και πολλά άλλα αγραφιώτικα χωριά, εκμεταλλευόμενος τόσο την ασθένεια του Καραϊσκάκη, όσο και την πολεμική που δεχόταν ο μετέπειτα αρχιστράτηγος της Στερεάς Ελλάδας, από τους αντιπάλους του (κυρίως Ράγκο και Μαυροκορδάτου).